-
-
Bütün insanlar hür, haysiyet ve haklar
bakımından eşit doğarlar.
-
Herkes, ırk, renk, cinsiyet, dil, din,
siyasi veya diğer herhangi bir akide, milli veya içtimai menşe,
servet, doğuş veya herhangi diğer bir fark gözetilmeksizin işbu
Beyannamede ilan olunan tekmil haklar ve hürriyetlerden istifade etme,
hakkına sahiptir.
-
Yaşamak, hürriyet ve kişi emniyeti her
ferdin hakkıdır.
-
Hiç kimse kölelik veya kulluk altında
bulundurulamaz; kölelik ve köle ticareti her türlü şekliyle yasaktır.
-
Hiç kimse işkenceye, zalimane, gayri
insani, haysiyet kırıcı cezalara veya muamelelere tabi tutulamaz.
-
Herkes her nerede olursa olsun hukuk
kişiliğinin tanınması hakkını haizdir.
-
Kanun önünde herkes eşittir.
-
Her şahsın kendine anayasa veya kanun
ile tanınan ana haklara aykırı muamelelere karşı fiilli netice verecek
şekilde milli mahkemelere müracaat hakkı vardır.
-
Hiç kimse keyfi olarak tutuklanamaz,
alıkonulamaz veya sürülemez.
-
Herkes, haklarının, vecibelerinin veya
kendisine karşı cezai mahiyette herhangi bir isnadın tespitinde, tam
bir eşitlikle, davasının bağımız ve tarafsız bir mahkeme tarafından
adil bir şekilde ve açık olarak görülmesi hakkına sahiptir.
-
Bir suç işlemekten sanık herkes,
savunması için kendisine gerekli bütün tertibatın sağlanmış bulunduğu
açık bir yargılama ile kanunen suçlu olduğu tespit edilmedikçe masum
sayılır.
-
Hiç kimse işlendikleri sırada milli veya
milletlerarası hukuka göre suç teşkil etmeyen fiillerden veya
ihmallerden ötürü mahkum edilemez.
-
Hiç kimse özel hayatı, ailesi, meskeni
veya yazışması hususlarında keyfi karışmalara, şeref ve şöhretine
karşı tecavüzlere maruz bırakılamaz. Herkesin bu karışma ve
tecavüzlere karşı kanun ile korunmaya hakkı vardır.
-
Herkes, herhangi bir devletin sınırları
dahilinde serbestçe dolaşma ve yerleşme, kendi memleketi de dahil,
herhangi bir memleketi terk etmek ve memleketine dönmek hakkına
haizdir.
-
Herkesin zulüm karşısında başka
memleketlerden mülteci olarak kabulü talep etmek ve memleketler
tarafından mülteci muamelesi görmek hakkını haizdir.
-
Her ferdin bir uyrukluk hakkı vardır,
hiç kimse keyfi olarak uyrukluğundan ve uyrukluğunu değiştirmek
hakkından mahrum edilemez.
-
Irk, uyrukluk veya din bakımından hiçbir
kısıtlamaya tabi olmaksızın her erkek ve kadın evlenme konusunda,
evlilik süresince ve evliliğin sona ermesinde eşit hakları haizdir.
-
Her şahıs tek başına veya başkalarıyla
birlikte mal ve mülk sahibi olmak hakkını haizdir ve hiç kimse keyfi
olarak mal ve mülkünden mahrum edilemez.
-
Her şahsın, fikir, vicdan ve din
hürriyetine hakkı vardır; bu hak, din veya kanaat değiştirmek
hürriyeti, dinini veya kanaatini tek başına veya topluca, açık olarak
veya özel surette, öğretim, tatbikat, ibadet ve ayinlerle izhar etmek
hürriyetini içerir.
-
Her ferdin fikir ve fikirlerini
açıklamak hürriyetine hakkı vardır.
-
Her şahıs saldırısız toplanma ve dernek
kurma ve derneğe katılma serbestisine malik olup, hiç kimse bir
derneğe mensup olmaya zorlanamaz.
-
Her şahıs, doğrudan doğruya veya
serbestçe seçilmiş temsilciler vasıtasıyla, memleketin kamu işleri
yönetimine katılmak hakkını ve kamu hizmetlerine eşitlikle girme
hakkını haizdir.
-
Her şahsın çalışmaya, işini serbestçe
seçmeye, adil ve elverişli çalışma şartlarına ve işsizlikten
korunmaya, hiçbir fark gözetilmeksizin, eşit iş karşılığında eşit
ücret hakkına ve menfaatlerinin korunması için sendikalar kurmaya ve
bunlara katılmaya hakkı vardır.
-
Her şahsın dinlenmeye, eğlenmeye,
ücretli tatillere hakkı vardır.
-
Her şahsın, gerek kendisi gerekse ailesi
için, yiyecek, giyim, mesken, tıbbi bakım, gerekli sosyal hizmetler
dahil olmak üzere sağlığı ve refahını temin edecek uygun bir hayat
seviyesine ve işsizlik, hastalık, sakatlık, dulluk, ihtiyarlık veya
geçim imkânlarından iradesi dışında mahrum bırakacak diğer hallerde
güvenliğe hakkı vardır.
-
Ana ve çocuk özel ihtimam ve yardım
görmek hakkına, bütün çocuklar, evlilik içinde veya dışında doğsunlar,
aynı sosyal korunmadan faydalanma hakkına sahiptir.
-
Her şahsın öğrenim hakkı vardır. Ana
baba, çocuklarına verilecek eğitim türünü seçmek hakkını öncelikle
haizdirler.
-
Herkes, topluluğun kültürel faaliyetine
serbestçe katılmak, güzel sanatları tatmak, ilim sahasındaki
ilerleyişe iştirak etmek ve bundan faydalanmak hakkını haizdir.
-
Herkesin, işbu Beyannamede derpiş edilen
hak ve hürriyetlerin tam tatbikini sağlayacak bir sosyal ve
milletlerarası nizama hakkı vardır.
